Lwów jest miastem niezwykłym: pełno tu brukowanych ulic, miłych zaułków, kolorowych kamieniczek. Dla Polaków to często miasto obarczone mitem kresowości z towarzyszącymi mu nostalgicznymi tęsknotami. Pamiętając o tym, i to szanując pragniemy, aby Lwów jawił się czytelnikowi tego przewodnika jako miasto wyrosłe z trudnej historii wielonarodowej Rzeczpospolitej, ale równocześnie jako współczesne miasto ukraińskie - główny ośrodek niezawisłej ukraińskiej myśli narodowej. Miasto na styku cywilizacji Zachodu i Orientu, świata łacińskiego i prawosławia. Miasto zbudowane przez Rusinów, Polaków, Ormian, Żydów i inne narody, których ślady będziemy tropić w tym przewodniku. Nie może ono dzielić, lecz powinno łączyć.

Lwów to jedno z najbogatszych miast znajdujących się na terenie współczesnej Ukrainy, najbogatszych odnośnie do zachowanych tam zabytków historycznych i architektonicznych. Reprezentują one najrozmaitsze epoki i style, od pozostałości staroruskich do budowli nowoczesnych, od gotyku po socrealizm.

Panorama Lwowa

Szczególnym miejscem, gdzie biegnące lata nagromadziły masę zabytkową, na dodatek ujętą w specyficzny obszar urbanistyczny, jest serce Lwowa - śródmieście. W 1975 r. władze, jeszcze sowieckie, zdecydowały o utworzeniu tu Państwowego Rezerwatu Historyczno- Architektonicznego. Obejmuje on średniowieczne śródmieście z rynkiem i przyległymi ulicami oraz teren dawnego grodu Lwa, leżącego ongiś u podnóża Wysokiego Zamku. Rezerwat to 120 ha obszaru, na którym znajduje się ponoć przeszło 1000 zabytków budownictwa. 200 spośród nich to arcydzieła architektury na skalę światową!
W 1998 r. stary Lwów został wpisany na Listę światowego dziedzictwa kulturalnego i przyrodniczego UNESCO.

W roku 2000 Lwów obchodził 750-lecie istnienia. Dzisiaj Lwów, to najważniejsze miasto zachodniej Ukrainy, ma już prawie milion mieszkańców, jego powierzchnia zaś jest dwukrotnie większa niż przed wojną. Dlatego miasto powinno wyjść z pewnego ubocza, na jakim tkwi chyba od 1939 r., i zająć zdecydowane i aktywne miejsce na scenie politycznej państwa, które wciąż nie do końca zdefiniowało wizję swej przyszłości.

Miasto Lwów leży na pograniczu trzech zupełnie różnych pod względem przyrodniczo - geograficznym krain - Roztocza, Podola i Pobuża.

• Roztocze to szeroki na zaledwie 20 km pas wyżynny, biegnący od Lublina na południowy wschód ku Lwowowi, gdzie na wzniesieniach Czartowskiej Skały (414 m n.p.m.) i Wysokiego Zamku (398 m n.p.m.) oraz Kortumówki (379 m n.p.m.) styka się z Podolem, a w zasadzie z jego swoistą forpocztą zwaną Opolem.

• Północna krawędź Wyżyny Podolskiej opada pod Lwowem malowniczym, dość spadzistym, pociętym parowami stokiem. Krawędź ta, na przestrzeni od Lwowa do Złoczowa, zwana jest Gołogórami. Poniżej rozciąga się właściwe Podole, czyli rozległa, płaska wyżyna. Tu przebiega główny europejski dział wodny między zlewiskami Morza Bałtyckiego i Morza Czarnego. Ponad ową krawędź, zwaną też Płaskowyżem Lwowskim, wznoszą się pojedyncze kulminacje: Piaskowa Góra, Lonszanówka i Wzgórza Starosielskie.

• Na północ zaś od Płaskowyżu Lwowskiego rozciąga się nizinne, płaskie i podmokłe Pobuże. Przez krainę tę płynie na wschód niewielka rzeczka, zasilana przez liczne w okolicy źródła. Potok ów to Pełtew, dopływ Bugu. To on wyżłobił dolinkę, w której rozłożył się Lwów. W XIX stuleciu, po włączeniu w system kanalizacji miejskich i zasklepieniu, znikł z krajobrazu grodu Lwa. I chyba dobrze, bo już wówczas był niezwykle uciążliwym ściekiem, brudnym i śmierdzącym okrutnie.

Wybór czasu podróży nie stanowi większego problemu. Do Lwowa można przyjechać zawsze. Ani pora roku, ani dzień tygodnia nie powinny odgrywać roli. Ciężko też mówić w przypadku miast wschodnich o jakimś sezonie turystycznym. Po prostu trzeba jechać wtedy, gdy dysponuje się wolnym czasem.

Lwów najpiękniejszy jest wczesnym latem (w maju) oraz wczesną jesienią (we wrześniu). Tą ostatnią porę polecamy także wszystkim tym, którzy pragną wyjechać poza miasto, zwłaszcza własnym transportem. Koniec lata i wczesna jesień pozwalają uniknąć błota i nieprzejezdnych dróżek.

Do Lwowa warto też przyjechać w okresie któregoś ze świąt narodowych, by obejrzeć ciekawe widowiska czy spektakle, np. w dniu Konstytucji Ukrainy (28 czerwca) czy w Święto Niepodległości (24 sierpnia), a zwłaszcza 1 listopada, czyli w szczególnie we Lwowie czczoną rocznicę próby utworzenia w 1918 r. własnego państwa. Również święta religijne, szczególnie te zimowe, wypadają monumentalnie i poważnie, a tym samym dość ciekawie.

Ze względu na klimat Ukraina, jak i inne kraje Wschodu, posiada wiele potraw dość ciężkich (np. mocno zabielane zupy) i tłustych. W przeciętnym domu królują ziemniaki i makarony, biały ser i śmietana. Do wszystkiego podaje się nieodłączny chleb.

Najbardziej charakterystyczną potrawą, wyzierającą na każdym kroku, są pirożki, tj. rodzaj bułek smażonych na oleju (jak pączki) z nadzieniem bądź słodkim (marmolada), bądź częściej słonym (ziemniaczanym, kapuściano-grzybowym czy mięsnym). Nawet i na zachodniej Ukrainie kupić możemy także krymskie czeburieki (coś w rodzaju włoskiego mini calzone ze znacznie uboższym nadzieniem). Tego wszystkiego spróbować można na ulicy i bazarach, kupując od ulicznych babć. Inną specjalnością lwowskiej ulicy są hot dogi z oryginalną, pikantną, marynowaną... marchewką (sic!). Polecamy!

Miejscowym specjałem są tzw. pilmieny - odpowiednik naszych uszek. Od co najmniej roku w dwu miejscach w mieście (na Doroszenki oraz na Halickiej) sprzedawane są do późnych godzin nocnych smaczne i pożywne perepiczki kijewskie, czyli parówki w cieście z pieca - kosztują zaledwie 1 hrywnę!

Powszechnie obecną potrawą ukraińską są pierogi... ruskie (tzw. warenyky) oraz rozmaicie przyrządzana wieprzowina i barszcz ukraiński. Ten ostatni przyrządzany i podawany jest z posiekanymi warzywami. Prócz rzecz jasna buraków pierwsze skrzypce w takim barszczu gra kapusta oraz łyżka dobrej śmietany. Palce lizać!!!

• Przewodniki Mapy na bezdroza.com - Księgarnia Podróżnicza
  
• Hotele Warszawa
  hotelewarszawa.pl - powyżej 70 obiektów w rezerwacji online.
• Eurazja.org-wiadomości: Rosja, Ukraina, Kaukaz, Kazachstan